Arquivo para a categoría ‘historia’

Annemarie Schwarzenbach foi doutora en filosofía, arqueóloga xornalista, fotógrafa e novelista, coñecida sobre todo pola súa faceta de escritora de viaxes.

Naceu en Zürich o 23 de maio de 1908, no seo dunha das familias máis ricas de Suíza. A súa nai estaba emparentada co canciller Von Bismarck. Seu pai era o herdeiro de Ro. Schawzenbach & Co., que fabricaba e importaba seda. E, seu avó, foi o xeneral Ulrich Wille.

Dende pequena rexeitou o luxo e, ao acadar a puberdade,  a súa familia solicitou unha entrevista médica para comprender os motivos da súa “rara” conduta. Tras algunhas visitas médicas, diagnosticóuselle esquizofrenia, mais está en dúbida a veracidade deste.

En 1927 ingresou na Universidade de Zürich para estudar historia e literatura e, nese intre, comezaría a súa produción literaria en ficción. Tres anos despois coñeceu aos irmáns Mann e mantería unha relación de amizade con toda a familia que se prolongaría durante toda a súa vida. En 1931 obtivo o doutorado e publicou a súa primeira novela Freunde um Bernhard.

En 1933 viaxou ao Estado español xunto a Marianne Breslauer[1], quen a fotografou en reiteradas ocasións.

En 1935 casou co diplomático francés Claude Clarac en Irán.

As súas viaxes, que inspiraron a súa obra, levárona aos Estados Unidos, o Estado español, como xa dixemos, Rusia, Afganistán (xunto a Ella Maillart[2]) e o Congo Belga.

Ao longo da súa vida foi adicta á morfina e estivo intermitentemente baixo tratamento psiquiátrico. En 1939 intentou desintoxicarse, momento no que escribiu Das glückliche Tal. En 1942 tivo un accidente coa súa bicicleta. Golpeouse a caluga e estivo inconsciente varios días. Cando espertou, perdera a capacidade de fala, observación e mobilidade. Morreu o 15 de novembro dese mesmo ano.

Annemarie nunca falou abertamente sobre a súa orientación sexual, pero os indicios sobre as relacións que mantivo indican que era lesbiana. Entre outras, pode ser destacada a relación que mantivo coa escritora Carson McCullers[3], con quen compartiu algún tempo a súa vida en Nova York.

O tema básico da súa obra céntrase en recoller a tomentosa e recorrente soidade que sentiu ao longo da súa curta vida. Así mesmo, rexistrou os costumes, a historia, as paisaxes e o espírito das persoas que habitaban os países que percorreu. Caben ser destacados:

  • Das glückliche Tal
  • Lyrische Novelle
  • Bei diesem Regen
  • Jenseits von New York
  • Freunde um Bernhard
  • Muerte en Persia (Tod in Persien)
  • Auf der Schattenseite
  • Flucht nach oben
  • Alle Wege sind offen
  • Winter in Vorderasien
  • Unsterbliches Blau
  • Wir werden es schon zuwege bringen, das Leben

Para máis información, recoméndamos os seguintes enlaces:

–          Annemarie Schwarzenbach: la viajera inconsolable

–          Los viajes de una chica rara

–          Vidas contadas – Annemarie Schwarzenbach – 20/02/12

–          http://www.annemarieschwarzenbach.eu/

 

Emma Casal Giráldez


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tras a morte do seu pai, Anselmo recorda unha vida marcada polo desarraigamento que transcorre entre o Marrocos do protectorado e a España franquista. Desde os seus inicios no sexo cun mozo marroquí, o descubrimento da infidelidade e a convivencia cunha irmá estraña, case máxica, sucédense imaxes e feitos que alternan pasado e presente e mostran a fractura entre o que os personaxes quererían ser e o que en verdade son.Anselmo enrólase nunha decadente troupe de variedades, metáfora dunha España desnortada, e termina vivindo co seu pai, un ancián con quen comparte a dolorosa sensación de perda. O transfondo histórico, reflectido maxistralmente pola autora, descóbrenos un submundo á marxe da historia oficial, e a difícil aprendizaxe dun home homosexual nunha época escura.Unha historia de desarraigamento, derrota e desamor, que é tamén a historia da España que perdeu a última e colonia e das xeracións que viviron a ditadura de Franco.

 
 
 
 
 
 
 
 

 

Olga Merino naceu en Barcelona en 1965. Estudou Ciencias da Información e un máster de especialización en Historia e Literatura Latinoamericanas no Reino Unido. residiu en Londres e Moscova, onde foi correspondente durante cinco anos para O Xornal de Catalunya, e viviu a transición do réxime soviético á economía de mercado. En 1999 publicou a súa primeira novela, Cinzas Vermellas, con gran éxito de crítica, e en 2004 Espuelas de papel. En 2006 obtivo o Premio Vargas Llosa NH polo conto As normas son as normas. As súas novelas foron traducidas ao italiano, neerlandés e inglés. 

Berlín tiña unha vibrante cultura homosexual na década de 1920. En 1919, Magnus Hirschfeld, sexólogo e defensor dos dereitos das persoas homosexuais, crea o seu Institut für Sexualwissenschaft (“Instituto para o estudo da sexualidade”) e, nese mesmo ano, estréase “Anders als die Andern” (“Diferente aos demais”), o primeiro filme que trata o tema da homosexualidade dende unha óptica positiva.

Magnus Hirschfeld

En 1920, Kurt Schwabach e Mischa Spoliansky crean “Das lila Lied” (“A canción violeta”), unha composición dedicada a Hirschfeld que pasaría a converterse no himno homosexual da época. E, en 1921, realízase a primeira conferencia internacional para a reforma sexual con base científica (Erste internationale Tagung für Sexualreform auf sexualwissenschaftlicher Grundlage).

Había uns 50 clubs e bares para mulleres, que ían dende os grandes e luxosos cabarés e cafés, como o famoso “Eldorado”, visitado por estrelas como Marlene Dietrich, ou o “Chez ma belle-soeur”; pasando polos mixtos, con todo tipo de público, como o “Dorian Gray” na Bülowstrasse; os populares, como o “Club des amies”, que realizaban festas tres veces por semana; ata os máis sórdidos, como o “Café Olala”, ao que tamén acudían varóns travestidos, ou o “Tavern”, que tiña unha habitación reservada para as mulleres.

Eldorado

En 1928, o libro “Berlins lesbische Frauen” (“As mulleres lesbianas de Berlín”), de Ruth Margarete Roellig, popularizou a capital alemana como centro da cultura lésbica europea.

As festas e eventos eran publicados en diversas revistas, que funcionaban como vínculo de unión para a comunidade. Podemos destacar “Die Freundin”, unha revista moi popular na época, dirixida a lesbianas.

Tamén se produciu unha auténtica explosión da cultura lésbica como dan mostra artistas da talla de Claire Waldoff, Jeanne Mammen, Christa Winsloe ou Anna Elisabet Weirauch, autora da triloxía “Der Skorpion”, a novela lésbica por excelencia da época.

Claire Waldoff

Claire Waldoff

Anna Elisabet Weirauch

A homosexualidade masculina estaba prohibida polo artigo 175, mais a policía de cidades como Berlín e Hamburgo adoitaban mirar cara outro lado. A loita pola eliminación deste artigo permitiu articular o primeiro movemento homosexual, do que as mulleres, menos afectadas, formaron parte marxinalmente. Aínda así, as mulleres do entorno do Comité Científico Humanitario realizaron unha contribución notable á loita pola emancipación tanto das mulleres como dos e das homosexuais, podendo mencionar a Theo Anna Sprüngli (a primeira activista lesbiana da historia), Johanna Elberskirchen e Emma (Külz-) Trosse.

Theo Anna Sprüngli

Johanna Elberskirchen

Emma Trosse


Emma Casal Giráldez

James Barry

Publicado: Decembro 22, 2011 en historia, identidade(s), travestismo

James Barry (9 de novembro de 1795 – 25 de xullo de 1865), foi un cirurxián do exército británico. Naceu en Belfast, en Irlanda do Norte.

Aínda que viviu a súa vida adulta coma un home, pénsase que se trataba dunha muller que se fixo pasar por home para poder ingresar na universidade e alcanzar o seu sono de converterse en cirurxián, pois naquel entón a medicina estaba vetada ás mulleres.

Os datos sobre as orixes de Barry son escasos e resulta difícil separar realidade de mito ou simple especulación. Sábese que cando morreu e o seu corpo se atopaba no cemiterio, unha enfermeira que revisara o seu cadaleito, dixo que o doutor James Barry era en realidade “unha femia perfecta”. Os altos mandos militares quedaron horrorizados e ocultaron durante máis dun século o seu expediente, ata que Michael Du Preez, urólogo retirado, publicou a súa historia no South African Medical Journal.

Na década de 1950, a historiadora Isobel Rae convenceu ao exército de que abrira os expedientes de Barry para poder reconstruír parcialmente a súa imaxe. Suxeriu que si fora unha muller, sobriña do artista James Barry[1], profesor de pintura na Real Academia de Londres, mais non tiña probas.

Cando Du Preez se retirou, decidiu buscar nos expedientes da familia Barry e concluíu o seguinte: o doutor James Barry naceu como Margaret Ann Bolkley, filla única de Jeremiah e Mary-Ann, irmá do mencionado James Barry. En 1803, cando o pai de Margaret entrou no cárcere por débedas e ela e súa nai quedaron desamparadas, pediron axuda ao seu tío. En febreiro de 1806, cando o artista morre, déixalles a elas parte dos seus cartos. Margaret estuda entón tres anos co doutor Edward Fryer na biblioteca do xeneral venezolano Francisco Miranda, ambos contertulios do seu tío.

Barry, James ~ Self Portrait, 1803, National Gallery of Ireland en Dublin

As escolas de medicina nese momento non aceptaban mulleres e parece ser que, nalgún intre, Fryer, Miranda, Daniel Reardon (o notario da familia), Margaret e súa nai decidiron inventar unha para ela unha nova identidade que lle permitise estudar medicina.

Margaret e súa nai viaxaron entón a Escocia, onde a súa familia era descoñecida e establecéronse como tía e sobriño. Así foi como puido inscribirse en 1809 na Universidade de Edimburgo.

O xeneral Miranda prometéralle a Margaret, agora James, un traballo ao rematar os estudos, pero non puido cumprir a súa promesa porque o meteron no cárcere no Estado español. Así foi como Barry rematou enrolándose no exército británico, co que percorrería os confíns do imperio.

A proba máis concluínte que atopou Du Preez foi unha carta formada por James Barry, enviada ao notario e datada en 1809, recén chegado a Edimburgo. Na parte externa da misiva, o notario anotou “Señorita Bulkley, 14 de decembro”.

Parece ser que Barry traballou en varios países de África, onde foi recoñecido oficialmente como a primeira persoa que realizou unha cesárea na que sobreviviron tanto a nai como a crianza, en 1826. Tamén foi homenaxeado polo Duque de Wellington, vencedor da Batalla de Waterloo, pola súa labor durante a epidemia de cólera que asolou Malta en 1846.

Promoveu varias reformas médicas e destacou nas investigacións que se facían para paliar a sífilis. Como profesional rematou sendo Inspector Xeral de Hospitais en Inglaterra.

O seu último destino foi Crimea, onde se contaxiou de febre amarela. Isto obrigouno a retirarse e regresar a Londres, onde morreu.

Emma Casal Giráldez

In Italia sono tutti machi é unha novela gráfica escrita por Luca de Santis e ilustrada por Laura Colaone publicada este ano por Norma Editorial co título “En Italia son todos machos”

Cando Mussolini anunciou que en Italia eran “todos machos” comezou o calvario dos homosexuais naquel país. En ausencia de regulación legal, o goberno fascista debía decidir que facer con eses cidadáns “inexistentes”. Optouse polo confinamento en illas. Sen xuízo e sen cometer ningún delito, centos de homosexuais foron desterrados entre 1938 e 1943. Cando todo rematou, ninguén volveu falar deste episodio que caeu no esquecemento.

A idea da historieta xurdiu en 2003 dunha entrevista de Giovanni dall’Orto a un deportado italiano gay durante o fascismo, Giuseppe B., realizada en 1987. Luca de Santis non atopou moita información sobre o tema, a parte dalgunhas entrevistas de Giovanni Dall’Orto e o documental-ficción de Gabriella Romano, Ricordare, o que o levou a documentarse directamente nos arquivos. A necesidade da creación xurdiu deste silencio sobre a historia dos homosexuais de Italia durante o fascismo.

A novela conta o confinamento dos homosexuais italianos durante a dominación fascista de Italia e máis concretamente os últimos anos do exilio (1939-1940) dun grupo de homes na illa de San Domino, no arquipélago das Tremiti. Os homosexuais italianos foran declarados en 1943 como «serias e perigosas molestias para a sociedade». A pesar de que non existían leis contra a homosexualidade, os homosexuais eran condenados por un «delito contra a raza» ou por razóns políticas, cando non eran fascistas.

A historia do protagonista Antonio Angelicola, alcumado Ninella, e da súa deportación e reclusión, entrelázase -nun segundo plano temporal ambientado a finais da década de 1980- coa dun mozo creador de documentais, Rocco, e o seu amigo Nico.

As vivencias e personaxes que aparecen no libro son historias verdadeiras e persoas reais. En particular, o argumento baséase na historia real de Giuseppe B., alcumado Peppinella, que foi entrevistado baixo o seu nome real no devandito documental-ficción de Gabriella Romano.

En 2009 gañou o premio A. Micheluzzi no Comicon de Nápoles como «Mellor historieta do ano».

Foi tamén traducida para o público francés, canadense e alemán.

 

Mar F. Cendón

Obra de Ins a Dromminga, activista e artista intersexual

Promovido pola Organización Internacional de Intersexuales , o 8 de novembro conmemorase o Día de solidariedade intersexual en defensa dos dereitos das persoas intersex. A data rememora o nacemento, en Francia en 1838, de Herculine Barbin, un dos primeiros casos públicos de intersexualidade, ou po lo menos un dos máis coñecidos grazas a que as súas memorias foron sacadas á luz por Michel Foucault, Herculine Barbin, dite Alexina B. Présenté par Michel Foucault, e que tamén publicou Talasa en castelán co título de Herculin Barbin llamada Alexina B no ano 2007.

O manuscrito publicado no século XIX, é un texto de medicina, para un público de especialistas, ofrecido, en 1978, por Foucault a todo tipo de público. Desde as  páxinas desta obra Foucault interpelanos: temos necesidade dun sexo verdadeiro?

 Herculine Barbin foi inscrita no rexistro civil como nena, criada entre nenas, nun asilo, logo nun colexio internado dirixido por monxas. Formouse como educadora normal e aos 20 anos obtivo un cargo para ensinar nun internado de señoritas. Alí fíxose mellor amiga primeiro, amante despois, dunha das fillas da directora, Sara. A súa anomalía anatómica e fisiolóxica volveuse cada vez máis notoria para ela mesma, xunto a síntomas de molestias físicas inexplicadas. Volveuse cada vez máis claro para ela o aberrante do seu corpo e o pecaminoso das súas afeccións.

Trátase do relato dunha vida breve xa que Herculine suicidase aos 28 anos despois do dramático cambio que sufre a súa vida cando se produce o xuízo de rectificación civil polo que se interpreta a súa malformación anatómica como que en realidade se trata dun varón. A isto segue o seu cambio de nome, e un abrupto cambio de xénero. Abel, sen traballo estable intenta sobrevivir a toda esta situación marchando a Paris onde se acaba suicidando.

A tráxica vida de Herculine evidencia o momento en que o desenvolvemento das teorías biolóxicas sobre a sexualidade, as concepcións xurídicas acerca do individuo e as formas de control dos estados modernos conducen a rexeitar a idea dunha mestura dos dous sexos nun só corpo.

A súa vida tamén foi levada ao cine polo  cineasta francés René Féret baixo o título de  “Le Mystère Alexina” (1984).

 

Mar F. Cendón

Cando o explorador portugués Pedro de Magalhaes se internou na selva amazónica brasileira quedou escandalizado ao comprobar a liberdade coa que se vivía a sexualidade naquela zona. Especialmente ao descubrir as guerreiras amazonas, el mesmo contóunolo:

“Algunhas indias desta rexión xuran e prometen castidade e así non se casan nin coñecen home de ningunha calidade, nin o consentirán aínda que por iso as maten. Estas deixan todas as actividades de mulleres e imitan os homes e realizan os seus oficios coma se non fosen mulleres. Traen o cabelo cortado como os machos, van á guerra e de cazaría con arcos e frechas… e cada unha ten unha muller ao seu servizo e que lle fai de comer coma se estivesen casadas. “

Na cultura americana nativa críase que existían catro sexos. Os homes, as mulleres, os berdaches e as mohaves ou hwame (berdaches femininas), tamén se lles podía coñecer como squaw, eran “xs non home, non muller” das culturas indias norteamericanas.  Os berdaches masculinos eran chamáns, as hwames eran guerreiras.

A información sobre berdaches femininos é moi escasa. Crese que podían existir unhas 30 tribos con presenza de “berdaches” femininos. Das tribos Mohave é de onde vén gran parte da información. Eran guerreiras e cazadoras e acostumaban a casar con mulleres que xa eran nais. As hwame acostumaban a adoptar un rol masculino, pola contra as alhya adoptaban o feminino.

Estas mulleres eran socialmente aceptadas e un privilexio para as familias que as tiñan no seu seo. Xeralmente casaban con outras mulleres embarazadas e que xa tiñan fillos e considerábaselles os pais. Ao igual que os berdaches masculinos, a elas considerábaselles especialmente dotadas de dous espíritos o de home e o de muller.

Coñecemos a historia de Sahaykwisa, unha mohave que non quixo utilizar vestimenta masculina, vestía roupa feminina pero seducía outras mulleres da tribo. Por iso foi acosada polas outras mulleres e sufriu os celos dos homes que a consideraban unha rival, os mesmos guerreiros, que saían a cazar coas outras mohaves.

“Squaw Jim e o seu Squaw. ” Fotografadas por John H. Fouch, 1877. Á esquerda Squaw Jim, unha Crow Squaw. Jim serviu como unha guía en Fort Keogh e logrou gran reputación pola súa coraxe ao salvar a vida de toda unha tribo na batalla da Rosebud, 17 de xuño de 1876. Esta imaxe é a primeira fotografía coñecida dunha india squaw de América do Norte

 

Mar F. Cendón

Catalina de Erauso (Donosti, 1592- Cuitlaxtla, México, 1650), chamada a Monxa Alférez, foi unha monxa e soldado.

A moi curta idade foi internada no convento de San Sebastián o Antigo. Non obstante, parece que o seu carácter enredante e violento non era moi apropiado para a vida enclaustrada. Tras unha rifa cunha novicia que se atrevera a golpeala foi confinada á súa cela, da que escapou disfrazada de campesiño. Contaba entón 15 anos de idade. Andou de pobo en pobo e chegou ata Valladolid. Dende alí volveu a Bilbo. Todo este tempo pasouno disfrazada de home, co pelo curto e usando distintos nomes, como Pedro de Orive, Francisco de Loyola, Alonso Díaz, Ramírez de Guzmán ou Antonio de Erauso. Segundo parece o seu físico axudáballe no seu engano. Posteriormente foi a Sanlúcar de Barrameda e embarcou cara a América. En Perú alistouse como soldado baixo o mando de distintos capitáns gañando a fama de ser valente e hábil coas armas e sen revelar que era unha muller. Con estes méritos alcanzou o grao de alférez. Ao parecer, durante estes anos viuse envolvida en numerosas pelexas e disputas como, por outra parte, era normal entre os soldados.

Nas súas memorias confesa algunha aventura lésbica, como cando unha posadeira a sorprende “andándolle a filla entre as pernas”. En 1623 foi detida en Huamanga, Perú, a causa dunha disputa. Para evitar o seu axustizamento pediu clemencia ao bispo, Agustín de Carvajal, ao que lle contou que era en realidade unha muller e que estivera nun convento. Tras un exame por parte dun conxunto de matronas, que determinaron que era certo que se trataba dunha muller e que ademais era virxe, o bispo protexeuna e foi enviada a España. Alí recibiuna o rei Felipe IV de España que lle mantivo a súa graduación militar e o chamou monxa alférez, á vez que lle permitía empregar o seu nome masculino. O relato das súas aventuras estendeuse por Europa, e Catalina visitou Roma onde foi recibida polo papa Urbano VIII. O pontífice autorizouna a continuar vestindo de home.

En 1630 instálase en México, probablemente na cidade de Orizaba no Estado de Veracruz, onde rexentou un negocio de transporte de mercadorías entre Cidade de México e Veracruz. Non se sabe moi ben onde morreu, unhas teorías din que foi transportando unha carga nun bote, aínda que hai quen escribe que o seu falecemento aconteceu nos altos de Orizaba, soa entre os seus asnos.

Catalina escribiu ou ditou un libro coas súas memorias, que foron publicadas bastante tempo despois (1829) en París. A continuación traducíronse a varios idiomas e fixéronse versións do tema, como a idealizada de Thomas De Quincey, ” The Ensign Nun”.

 

Mar F. Cendón